Is dit nog echt? Cuno de Bruin over fotografie in het AI-tijdperk

Wat gebeurt er met fotografie wanneer een perfect beeld niet zomaar geloofwaardig is?

Reisfotograaf en creator Cuno de Bruin reist de wereld over om echte momenten, landschappen en verhalen vast te leggen. Toch krijgt hij steeds vaker dezelfde vraag: is dit wel echt? In deze aflevering van Canon Talks vertelt Cuno over zijn ontwikkeling van mode- naar reisfotograaf, waarom het verhaal achter een reis belangrijker werd dan dat ene epische plaatje en hoeveel geduld er soms achter één foto schuilgaat.

Ook blikt hij openhartig terug op een AI-experiment waarbij hij onder meer bergen achter Utrecht plaatste en Bali veranderde in een sneeuwlandschap. De felle reacties zetten hem aan het denken over vertrouwen, transparantie en de verantwoordelijkheid van creators.

Waar eindigt bewerking en begint manipulatie? Is AI een bedreiging of juist een waardevol creatief hulpmiddel? En wat kan alleen een mens aan een beeld meegeven?

Een persoonlijk gesprek over creativiteit, authenticiteit en de blijvende kracht van echte ervaringen.

Transcript

SPEAKER_01 0:00

Welkom bij CanonTalks, waar makers niet alleen delen wat ze doen, maar vooral waarom. Van creativiteit naar betekenis en hoe beeld ons anders laat kijken. Kennentalks, verhalen die het toe doen. Stel je voor, je ziet een spectaculaire foto van een berglandschap. Perfect licht, dramatische wolken. Een pad dat precies naar de horizon leidt. Duizenden mensen liken die foto, maar steeds vaker verschijnt er één reactie onder zo'n beeld. Is het nou wel echt? Want vandaag kan eigenlijk iedereen met AI foto's genereren die eruit zien alsof ze ergens op de wereld zijn gemaakt. Terwijl die plek misschien nooit heeft bestaan. De vraag is dan ook: hoe kunnen we beelden nog vertrouwen? Mijn gast van vandaag reist de wereld over om echte momenten vast te leggen. Maar zelfs dan kan die vraag blijven hangen. Geloven mensen nog wat ze zien? Welkom bij Can Talks. En vandaag praten we over creativiteit, AI en vertrouwen in beeld met reisfotograaf en creator Cuno De Bruin. Cuno, welkom.

SPEAKER_02 1:25

Dankjewel. Dankjewel. Wat een eer om hier te zijn. Leuk.

SPEAKER_01 1:28

Ja, goed dat je hier bent.

SPEAKER_02 1:31

We gaan er wat moois van maken, denk ik.

SPEAKER_01 1:32

Zeker, zeker. Heel interessant onderwerp in ieder geval. Dus ook vooral heel benieuwd naar jouw perspectieve roep. Ja, zeker. Want ja, zoals gezegd, het gaat vandaag over een onderwerp waar bijna elke creator wel in bepaalde mate mee bezig is. AI. Niet alleen omdat het nieuwe creatieve mogelijkheden biedt, ik denk dat dat wel buiten kijkt staat. Maar ook omdat het een vraag oproept die gewoon steeds belangrijker wordt. Hoe onderscheiden we nog echt van nep? En wat betekent dat voor fotografen zoals jij? Dus ja, nogmaals, Guno, goed dat je er bent. Dankjewel. Voordat we daar induiken, voor de mensen die jou misschien nog niet kennen, hoe zou jij zelf beschrijven wat je doet?

SPEAKER_02 2:21

Dat vind ik altijd een hele moeilijke vraag, want ik ben altijd een man van meer beeld dan woorden, maar om het zo te zeggen, ik ben reisfotograaf hoofdzakelijk. Dus ik doe fotografie op reis. Ik leg mensen vast, landschappen. Dat is een ding wat ik heel veel doe. Maar wat ik vooral met mijn beeld probeer vast te leggen, is een gevoel. En dat is denk ik waar ik de laatste jaren het meest naar streven, is een gevoel vast te leggen in mijn beeld, dat mensen ook echt het gevoel hebben van oké, hier kan ik bij zijn of dit roeft een bepaalde emotie op? Ik denk dat mensen die mij kennen, die zullen het ook wel zien dat er een soort van verandering heeft plaatsgevonden in mijn beeld, waarvan het eerst de epische beelden alleen maar waren. Is er nu echt wel wat meer bijgekomen, wat meer verhalend. Ja, echt het verhaal vertellen van de reis en niet per se ik ben naar die ene epische plek gegaan en een episch beeld.

SPEAKER_01 3:13

Wat betekent dat voor jou?

SPEAKER_02 3:14

Ja, dat is ook voor ieder weer een ander voor iedereen weer anders. Maar ik denk een episch beeld is het bekende landschap waar eventueel een persoon in de voorgrond staat of klein in de achtergrond. Mist en weet ik allemaal, waar je altijd nog naar streeft als reisfotograaf om erbij te hebben in je verhaal. Maar dat is niet het hele verhaal van een reis. En dat ik denk dat mijn beeld is heel, ja, mijn werk is heel erg op reisfotografie gericht, maar daar komen dus heel veel facetten bij. Dus je net het verhaal vertellen van. Het ligt ook aan waarvoor het is. Dus is het voor een artikel, is het voor een merk, is het heel afhankelijk van wat je aan het doen bent en voor wie.

SPEAKER_01 3:57

Dus waar je voorheen echt die focus had op dat ene perfecte plaatje, bekijk je nu veel meer de reis van A tot Z en alles wat die plek, die plek maakt. Los van enkel en alleen dat landschap, wat er natuurlijk super vet uitziet. Precies dat.

SPEAKER_02 4:15

Als je een berg beklimt, dan is het heel mooi uitzicht aan uiteindelijk het doel er top bereiken, maar het hele verhaal is juist de weg daar naartoe. En dat wil je vastleggen.

SPEAKER_01 4:27

En je bent vooral bekend geworden met je fotografie op Instagram. Maar hoe begon jouw reis als fotograaf?

SPEAKER_02 4:38

Ik ben in 2000, moet ik even terugdenken, 2009, 2010 begonnen aan de fotoacademie in Amsterdam. En dat was een school gericht op fotografie, zoals het de naam al zegt. Maar naar mijn mening toen de tijd best wel op kunst gericht, dat meer beeldend, meer abstract beeld en niet zozeer commercieel. Ik heb toen de richting van mode gekozen, uiteindelijk na die opleiding ben ik ook doorgegaan in de modefotografie. Dat beviel heel erg, alleen miste ik wel een soort spark. Ik werkte ook in de mode als grafisch ontwerper daarnaast. En dat sloot mooi aan. Dus het was een soort van oké, automatisch gekozen, let's go. Maar ik merkte wel dat ik echt wel wat miste om een ei kwijt te kunnen. En toen ben ik in 2018 samen met mijn toenvriende, nuvrouw, op reis gegaan naar Japan. En daar heb ik heel veel vastgelegd, wat ik nooit eerder had gedaan op reis. Je schot de bekende kiekjes die iedereen schiet, maar niet op een gerichte manier. En daar was ik echt wel wat gerichter aan schieten. Ja, eigenlijk na die reis, dat werd heel goed ontvangen op Instagram alleen al. En toen dacht ik, oké, ik moet hier meer mee doen. Dit voelt goed, het is leuk. Dit is iets waar ik inderdaad echt mijn ei in kwijt kan.

SPEAKER_01 5:54

Maar het is heel wat anders dan de modewereld natuurlijk.

SPEAKER_02 5:57

Ja, het is minder gesteed, minder geanceneerd. Ja, het is meer op de toevalligheden eigenlijk schieten in plaats van de scènes die je voor ogen hebt. Niet altijd, maar vaak wel. Maar ook wel het ontdekken van. En ik vond rij sowieso altijd heel leuk. En op die manier zeg maar het plaatje wat ik in mijn hoofd heb dat over te kunnen brengen naar de mensen, naar de buitenwereld, dat vond ik heel leuk. En ik merkte gelijk van oké, dit is die spark die ik nodig heb. En daar wil ik in verder.

SPEAKER_01 6:30

En door de reacties die je op Instagram kreeg, dacht je eigenlijk ook al vrij snel. Ja, dit is meer dan gewoon een hobby hier. Ik zou ook wel eens werk van kunnen maken.

SPEAKER_02 6:40

Ja, zeker. Ik ben toen een jaar daarna, in 2019, ben ik naar de Dolomiter gegaan. Het bekende Instagram. Ja, zeg maar de Instagram inspiratie die je krijgt van veel fotografen die daarop zitten. Ik wilde het wel zien met mijn eigen ogen en ook vastleggen. Dus ik ben daar naartoe gegaan en ik kijk zelf altijd al gelijk van oké, hoe kan ik dit anders doen dan een andere fotograaf. Onder andere Lago Dries, wat volgens mij het meest gefotografeerde meer is ter wereld, denk ik. Zie daar nog een nieuw plaatje van te maken. Dus ik ben daar heel erg gaan, niet eens zozeer op de landschap. Natuurlijk, schiet je die, die wil je ook hebben. Maar ik ben heel erg gaan kijken van oké, hoe kan ik dit op een manier doen dat niemand dat ooit zo gedaan heeft. Ik ben echt met reflecties gaan spelen in het meer. Ik had daar meerdere dagen geboed. Ik laat nooit iets aan toeval over om op zo'n plek te zijn en dan maar een uurtje daar te zijn. Dus ik probeer altijd wat meerdere dagen op dezelfde plek te zijn. En ik ben niet met die reflecties gaan spelen. Op een gegeven moment de eerste dag, dat werkte niet. Tweede dag, strakke reflectie. Ik kan niet wat mee schieten. Toen ben ik inderdaad van bovenaf ben ik meerdere hoeken gaan kijken. Oké, kan ik een vet beeld schieten? Toen heb ik uiteindelijk een hele toffe foto gemaakt van die bootjes. En dan meer in de reflectie in de bergen. Zeg maar echt in het meer als reflectie op de achtergrond. En daar won ik de beste landschapsfoto mee bij Columbus Magazine in 2020 officieel. Begin 2020, over het jaar 2019. En dat was eigenlijk een beetje de kickstart van de keer. Dat is een leuk begin. Ja, hiermee ga ik. Ik hoorde gelijk al daar, bij de hele uitreiking van joh, je moet hier verder in en je moet er meer mee gaan doen. En dat is eigenlijk het moment geweest van oké, ik ga hierin verder. En dat zodoende. Dat is eigenlijk een beetje in een notendop de start van mijn reisfotografiecarrière.

SPEAKER_01 8:28

Ja, want het was vanaf dat moment wel echt duidelijk, reisfotografie, ja, dat is het voor mij. Wat maakt reisfotografie specifiek zo bijzonder voor jou?

SPEAKER_02 8:38

Ik denk het ontdekken van, dus de plekken waar je naartoe gaat, natuurlijk, het brengt je sowieso op plekken waar je de gewone mens niet per se gelijk naartoe gaat. Ik denk, dat vind ik ook wel het mooie van de laatste jaren. Het was eerst altijd zon-zee-strandvakanties voor iedereen. En je merkt laatste tijd de laatste jaar dat er een echt een soort switch heeft plaatsgevonden naar bergen, meer de natuur in en dat soort dingen. Dat vind ik mooi om te laten zien aan die mensen. Oké, deze alternatieven zijn er ook voor eventuele bezoekers. Maar daarnaast ook wel die plekken gewoon met mijn eigen ogen zien. En ook wel ontdekken wat er allemaal naast die epische plek is die je op internet ziet. Wat zijn de verhalen daarachter? Wat voor mensen wonen hier? Wat valt er überhaupt voor cultuur op te halen hier, zeg maar?

SPEAKER_01 9:27

Dus het is echt wel nieuwsgierigheid naar die plek.

SPEAKER_02 9:30

Ja, zeker. Echt wel echt wel nieuwsgierigheid. En ook wel, ja, ik voel mezelf altijd wel het meeste thuis in de berg, om het zo te zeggen. Ook natuurlijk thuis is thuis, maar de berg is op een of man een soort van tweede thuis. Om het heel fijn is, omdat het heel fijn is daar te zijn. Dus dat ja. Ja, gewoon die magie voelen. En ik denk dat met ons miljoenen Nederlanders dit ook hebben, omdat het gewoon heel anders is dan wat wij om ons heen hebben. En daarom is het heel fijn om vast te leggen. Precies.

SPEAKER_01 10:03

Ja, en ondertussen bereik je daarmee ook een behoorlijk publiek online. Je hebt inmiddels meer dan honderdduizend volgers, als ik me niet vergis.

SPEAKER_02 10:13

Ja, het is een beetje uit de hand geloof ik. Het is een beetje. Ik ben natuurlijk ooit gaan delen en nooit per se met het oog van oké, ik heb over vijf jaar honderdduizend volgers. Nee, meer van oké, ik vind het leuk om te laten zien. En de reacties zijn goed. En hoe kan ik mijn eigen werk in het publiek brengen? Dat was op deze manier de snelste manier om zo maar en klanten te krijgen. Ik denk onder andere dat ik met kennen samen heb kunnen werken en ben gaan werken door Instagram, omdat ik mezelf liet zien. Dus het is één stukje promotie, een soort portfolio. Maar ook wel gewoon heel leuk om die plekken de aandacht te geven die ze verdienen. En dat is, ben ik heel bewust van, niet altijd ten goede, want sommige plekken worden overlopen door toerisme. Maar het is wel een hele goede plek en het brengt ook heel veel goeds weer.

SPEAKER_01 11:06

Het zijn twee kanten van de medaille. Hoe probeer jij ervoor te zorgen dat je juist aan de goede kant van de medaille kan bijdragen met wat jij doet?

SPEAKER_02 11:20

Ook wel een alternatieve plek laten zien. Dus ik ga niet per se ja in de dolomieten. Tuurlijk heb ik de plekken gezien die iedereen wil zien en waar iedereen geweest is. Maar ik probeer ook echt wel de andere kanten te laten zien. En dat is ook wat ik net al zei. Het verhaal eindigt niet, of is niet alleen de berg zelf, of de epische plek zelf, maar ook zeker wel de weg er naartoe en de plekken daaromheen. En dat is denk ik ook het leuke van toerisme. Er zijn zoveel plekken te ontdekken en nog steeds te ontdekken, dat je er is genoeg vast te leggen daaromheen. En dat vind ik wel leuk om op die manier te doen. Dat is ook wel mijn bijdrage is om op die manier ook een beetje te kijken van oké, hoe kan ik toerisme verspreiden. Dat is heel grappig. In 2020 ben ik. Toen ik die prijs won, ben ik gaan kijken van hoe kan ik klussen binnenkrijgen. En toen kwam het MBTC, het Nationale Bureau voor Toerisme en Conventies. Van joh, we willen omdat COVID-tijd begon, zeg maar. We willen alternatieve plekken buiten de grote steden vast gaan leggen. En dat is eigenlijk een heel mooi voorbeeld in het klein, hoe je dit soort plekken ook goed kan promoten.

SPEAKER_01 12:29

En dat op die manier. Mensen zien natuurlijk dat indrukwekkende plaatje, wat uiteindelijk op jouw Instagram terechtkomt, maar er komt natuurlijk veel meer bij kijken dan die ene foto. Kun je ons eens meenemen in hoe zo'n foto tot stand komt. Hoe jij je voorbereidt en hoe jij uiteindelijk er juist ook voor zorg dat het niet enkel alleen die ene plek is die je vastlegt.

SPEAKER_02 13:04

Ja, dat is wel een. Ik doe sowieso altijd heel veel onderzoek. Ik word geïnspireerd door plekken, door films, door Instagram ook uiteraard. En dan zie ik bijvoorbeeld een plek van oké, ik wil daarheen. Maar wat is daar omheen? Dus ik ga altijd onderzoek doen van oké, wat zijn er om bepaalde plekken heen? En wat kan ik daar zien? Wat is een mooie route daarheen? Zo doe je allemaal onderzoek daarin. Maar ik denk voornamelijk, ik fantaseer heel veel in mijn hoofd over plekken. Ik heb heel veel beelden in mijn hoofd. Ik ben best wel dromerig, om het zo te zeggen, ben ik altijd al geweest. Dus ik heb ook altijd als ik naar een plek toe ga, al een bepaald beeld voor ogen, voordat ik überhaupt wat geschoten heb. Ja herkent misschien wel, we zijn samen naar Toer de Frans geweest. Ik had een bepaald beeld uit een raam, dat moest ik hebben. En zo ga ik dan ook altijd mijn doel af met andere dingen. Een mooi voorbeeld is wel, denk ik, dat ik een paar jaar geleden was. Waar was ik? Was ook in Zuid-Tirol Donomiete, dat ik bij de Woertchog, dat was een pas met een bepaalde berg die niet heel veel geschoten is. En ik kwam daar een jaar voordat ik daar weer heen ging samen met Sjoerd. En toen zijn we daar was een waanzinnige plek. Supermooi. Maar ik had wel een bepaald beeld voor ogen met mist en ik wilde iets hebben. Toen ben ik een jaar later daar weer heen gegaan, een paar dagen in de buurt verbleven. En ik was eigenlijk van plan die ochtend naar Valdifun te gaan. Dat is een soort al daar verder met dat kerkje en die berg op de achtergrond. Maar toen bleek ineens dat hij mist opkwam en Valdifune lag compleet in de mist. Dus ik had daar sowieso geen zak aan, zeg maar om het zo te zeggen, om doorheen te rijden. Dus ik ben naar Wursh gereden om te kijken van hoe lag het erbij. En toen bleek dus inderdaad echt dat het mist gewoon langs die berg aan het waaien was de hele tijd. Dus dat hele van die open vlek, open vlakken waar ik doorheen kon schieten. Dat was het jaar daarvoor had ik eigenlijk dat exact voor mijn ogen. Alleen het was nog nooit geschoten op die manier. Dat wist ik zeker. Niemand überhaupt online had dit ooit zo geschoten. Dus ik wilde dat gewoon hebben. Dus het kostte wat het kost. Ik ben daar gaan over natte om te gaan. Dat is het stukje wat je niet kan plannen, want je weet nooit wat er gebeurt in de bergen. Het weer is onvoorspelbaar. Maar wel dat je iets voor ogen hebt. Dus ik heb altijd een beeld voor ogen. Ik plan heel veel en ik laat nooit iets aan het toeval over. Ik blijf meerdere dagen op een plek. Doe veel onderzoek wat er omheen is. Maar hou altijd rekening met het onverwachte.

SPEAKER_01 15:40

Ja, omstandigheden, daar heb je geen invloed op. Maar je zegt wel van ja, ik ga nooit naar een plek toe. En ik zie het wel. Van tevoren visualiseer je wel echt wat je met die plek kan en wat goed zou werken.

SPEAKER_02 15:53

Precies, precies. Ja, daarnaast, ik denk, hoe ga ik ter werken? Ik ben natuurlijk grijf ontwerper ben ik nog steeds en zo ben ik ooit begonnen. Dus ik kijk ook best wel grafisch naar mijn beeld. Dus ik heb bepaal bepaalde licht vallen van links of rechts of recht voor met zon. Maar ook wel bepaalde regels. Je hebt de bekende gulden snede in fotografie. En ik ga niet zeggen dat ik me altijd aan hou, maar ik ben wel iemand die heel erg van die lijnen houdt. Ik ben er wel bewust van. Dus dat grafisch gezien, wil ik wel dat mijn beeld alti klopt. En dat is ook iets wat ik belangrijk vind in mijn voorbereiding. Dus daar kijk ik bijvoorbeeld wel naar van oké, wat is er mogelijk en hoe kan ik op die manier schieten.

SPEAKER_01 16:36

En wanneer is een foto volgens jou dan echt krachtig? Als het technisch allemaal helemaal klopt, of juist meer het gevoel?

SPEAKER_02 16:43

Ik denk wel uiteindelijk het gevoel. Technisch natuurlijk, ik ga echt niet zeggen dat ik hier technisch de meest hoogstaande fotograaf ben. Dat ben ik zeker niet. Maar ik hoop wel altijd een bepaald gevoel over te geven aan mijn publiek. En of dat nou een emotie is van oké, hier word ik heel gelukkig van. En dat niet zozeer, maar wel zo'n ik wil daarbij zijn. Of een rustgevend gevoel, dat soort gevoelens wel. En dat is denk ik mijn belangrijkste factor als fotograaf om dat over te brengen.

SPEAKER_01 17:16

Ja, de sweet spot.

SPEAKER_02 17:18

Ja, de sweet spot.

SPEAKER_01 17:23

richting AI gaan. Als jij een spectaculaire foto post, dat doe je nog wel eens. Een landschap met perfecte licht, noem het maar op. Krijg je dan wel eens reacties van mensen die zeggen, dit zou ik kunnen houden, maar dit kan toch niet echt zijn?

SPEAKER_02 17:43

Ja, die komen, die komen altijd voorbij. En ik denk dat dat ook steeds meer aan het worden is, dankzij AI. Of medemogelijk gemaakt door, dat is natuurlijk ook wel lastig. Je moet je altijd blijven bewijzen. Dus je bent steeds meer bewust van oké, ik ga naar een hele toffe plek en ik leg daar wat vast. Maar oh, wacht, ik moet met mijn telefoon ook nog een video maken van oké, dit was echt. Het was daar. Dus ik merk wel dat ik, misschien onbewust daar ook al steeds meer mee bezig ben. Dat ik had stiekem even mijn telefoon vastleggen of met een camera nog een video maken of wat dan ook. Wat meer behind the scenes, zeg maar. Daar was niet altijd mee bezig, maar nu des te meer. Het is één goed voor Instagram, maar ook echt wel goed voor dit. Maar ik denk, ja, in mijn werk is het nog niet zo heel extreem. Want ik doe ook best wel veel dingen die redelijk alle daag zijn als je de bergen bent. Ja, je wandelt met je kinderen door de bergen, zit in een rugzak, dat leg je vast, dat is één. En dat kan iedereen wel vastleggen, zou ik zo zeggen. Maar zodra je inderdaad zo zo'n plek bij Ruzorg bijvoorbeeld, in Dolomite, dat je mist hebt en hele epische omstandigheden, dan gaan mensen vragen stellen: Wat is dit echt of is dit niet echt? En dat is denk ik ook.

SPEAKER_01 19:02

Zoveel geluk kunnen ze toch niet hebben dat alles klopt.

SPEAKER_02 19:05

Ja, dat is inderdaad ook wel. En dat wordt altijd onderschat, denk ik, bij fotografen, vooral bij landschapfotografen. Ik ben zelf niet een pure landschapfotograaf, maar je merkt wel van oké, als je die epische omstandigheden hebt, hoeveel werk gaat eraan vooraf? En dat wordt altijd onderschat. Er zit zoveel werk in om dat te hebben. En je bent niet op een plek een half uurtje, je bent op die plek meerdere keren in een week om het juist vast te leggen. Tenminste, althans, ik ga zo te werken dat ik altijd, zoals ik al zei, niets aan het toeval overlaat en dus meerdere keren terugga.

SPEAKER_01 19:38

Ja, dus sommige mensen denken, ja, tuurlijk, zij gaan er naartoe en het ziet er allemaal zo perfect uit. Maar daar gaat dan vooraf dat je daar keer op keer geweest bent met gewoon een dikke, dikke pech.

SPEAKER_02 19:50

Dat precies, het is echt, in Madera bijvoorbeeld heb je dat bos van Albos. Ik ben daar in 2021 geweest geloof ik. Ik ben daar geloof ik vier of vijf keer geweest, omdat je die mist wil hebben in het bos. Geen mist, stralende blauwe lucht, niks in de hand, geen wolkje aan de lucht te bekennen. En dan de zesde dag ga ik terug en ik eindelijk die wolken, zo is het dan. En dat is nog het mooiste, dat was eigenlijk nog een beetje voor pre-AI, zeg maar, om het zo te zeggen, voor het AI-tijdperk. Dus dat is wel echt aan het veranderen.

SPEAKER_01 20:22

Ja, en dan is je eindelijk gelukt om zo'n perfecte foto te maken. Ben je trots, wil je het met de wereld delen? En dan trekken mensen het in twijfel. Hoe ga je daarmee om?

SPEAKER_02 20:33

Ja, je hebt natuurlijk altijd wel de bewijzen met behind the scenes van je telefoon. Nou kan je dat volgens mij tegenwoordig ook al faken, om het zo te zeggen. Dus dat is wel even, ja, daar moet je denk ik doorheen bijten. Het is natuurlijk een verandering in de wereld die plaatsvindt. En als fotograaf ben je het meest kwetsbare daarin, denk ik ook. Omdat het meest, het ligt het dichtst bij op, net als copywriters daar ook wel last van hebben, denk ik. Het is er doorheen bijten, dat is één. En daarnaast heb je altijd wel iets van bewijs, denk ik, dat is belangrijk om te hebben voor jezelf. Maar als je het heel diep in je hart gaat bekijken, leg je het voor het publiek vast of voor jezelf. Ik bedoel, ik weet zelf dat ik erbij geweest ben en ik heb het gezien. En het gevoel wat ik bij die foto heb, dat is er nog steeds. En dat zal niet weggenomen worden door een comment van oké, dit is fake of niet. Dus dat is denk ik ook wel het belangrijk aspect. Vergeet nooit jezelf hierin. Je creëert uiteindelijk voor jezelf, vanwege je eigen passie. Precies dat. En dat je daar dan je werk van kan maken, dat is natuurlijk een hele mooie welkomstigheid. En dat heb altijd wel, ik weet altijd, ik kan van mijn hobby mijn werk maken. En dat is natuurlijk wel een hele grote luxe positie die ik heb. Maar goed, uiteindelijk doe je het dat nog voor jezelf. Precies dat.

SPEAKER_01 22:00

En heb je het gevoel dat mensen eigenlijk steeds meer standaard elk beeld in twijfel trekken dat ze zien?

SPEAKER_02 22:12

Nee, dat denk ik niet. Ik denk wel. Ik werk natuurlijk best wel veel op gevoel en ik speel best wel in op gevoel met mijn fotografie. En dat is de laatste jaar ook zeker wel veranderd. Je merkt wel bij sommige fotografen die daar wel veel meer last van hebben. Er zijn gewoon landschaften fotografen die heel erg hun best doen en ook echt keihard werken om die beelden te maken. Maar die beelden zijn zo extreem goed voorbereid en zo goed geschoten, dat ook mensen echt wel het gevoel van hebben, oké, dat is fake. En die kant van het verhaal begrijp ik ook. Want op een gegeven moment denk je ook van: is dit nou echt waar ik naar aan het kijken ben, of is dit nou net? Ik heb ook echt soms wel mijn twijfels van hoe kan dat? En dan weet ik ook, als je een bepaalde fotografatie ziet, dan weet je ook wel dat echt is. Maar ik begrijp wel dat nu vooral in deze tijd met AI dat dat gedacht wordt dat het net is.

SPEAKER_01 23:05

Ja, en dat is voor iemand die daar zoveel tijd en moeite in steekt, is wel heel pijnlijk. Het is gewoon pijnlijk, het is frustrerend.

SPEAKER_02 23:15

Dat is denk ik ook wel. Heel veel mensen ook gefrustreerd over raken van oké, ik moet steeds mijn werk verdedigen van. Het is geen AI of wat dan ook. En ik weet ook wel, heel veel mensen diep in hun hart ook wel weten van oké, mensen die mij al langere tijd volgen, die weten ook wel dat het echt is. Maar er zijn zoveel mensen die je bereikt en zoveel mensen die ook weer bijkomen en die zien wat er gebeurt in de wereld van AI, dat ze gewoon hun twijfels gaan hebben. En dat ga je alleen maar meer krijgen, ben ik bang. En dat is het nale van AI. Dat ja zeker.

SPEAKER_01 23:49

In principe, jij gebruikt zelf eigenlijk geen AI in je beelden.

SPEAKER_02 23:54

Nou, ik denk in de zin van dingen manipuleren niet. Want ik fake niks in mijn beelden, ik voeg niks toe. Ik doe geen dingen met weer wat ik verander. En dat is denk ik ook wel een pijnpunt van AI. Er zijn jongens die niet kunnen editen in Lightroom. En vervolgens hun beeld in een AI tool gooien en zegt, joh, maak het mistig of maak het moody. Dan zijn we aan het faken. En dat is denk ik de foute kant van AI, vooral fotografie. Natuurlijk, iedereen als creator moet doen wat hij wil. Laten we dat voorop stellen. Maar dat is wel een beetje een steek in de rug van de fotograaf die moeite doen om op de meest vette plekken te zijn. En dan met de meest bizarre omstandigheden. En dan met één drukte knop, krijg ik dat. Dat is niet helemaal de bedoeling.

SPEAKER_01 24:43

En dan gaat het ook wel vooral om transparantie. Dat denk ik ook. Wat je zegt, iedereen is natuurlijk gewoon vrij om te doen wat hij wil. Daar is een creatief platform voor. Maar wees wel transparant over wat je doet.

SPEAKER_02 24:57

Ja, zeker. En dat is denk ik heel belangrijk om ook transparant te blijven. Des te meer, hoe meer transparantie, hoe beter. Dat merk je ook wel op verschillende platformen, dat mensen steeds meer laten zien van oké, hoe ben ik te werk gegaan en wat kom ik allemaal tegen. Maar goed, je komt er niet aan. In Photoshop, in Lightroom, in Capture One. En al die tools zitten tegenwoordig AI ingebouwd. Het is een noise reduction systeem. Dingen weghalen. Dust removers. Dus eigenlijk uiteindelijk. Ik denk of je het nou zegt dat je het gebruikt of niet. Uiteindelijk gebruikt elke fotograaf wel AI momenteel op een bepaalde manier. En dat is inderdaad de noise reduction. De handige tools die ons werk steeds makkelijker maken en sneller. Die gebruikt gewoon elke fotograaf. Ik geloof, ook al zeg je dat je die gebruikt, je gebruikt het nog steeds, denk ik dan. En denk dat dat wel aan het veranderen is. En dat is de goede verandering en het voordeel van AI. Het werk wordt makkelijker gemaakt. En ik maak daar ook gebruik van, ook om valt weer op te blazen voor billboards of wat dan ook. Dat wordt ook mee door AI. Kan je het groter maken. Nou, dat is natuurlijk een super mooie bijkomstigheid.

SPEAKER_01 26:05

Ja, dat moeten we natuurlijk ons ook vooral realiseren. Dat AI al heel veel creatieve mogelijkheden heeft gebracht. Waar we eigenlijk inderdaad niet eens bij stilstaan. Maar het zit al overal in. Van de editing tools tot de camera zelf.

SPEAKER_02 26:20

Ja, dat is natuurlijk ook wel. De camera zelf. R5 markt heeft natuurlijk natuurlijk die AI-focus tegenwoordig dat je bepaalde dingen kan herkennen. En ja, is toch fantastisch dat we dat hebben tot ons mogelijkheid. Ik omarm ook alleen maar die veranderingen. Maar het is een beetje hetzelfde als denk ik vroeger dat internet of mobiele telefonie kwam. Ja, en mensen waren huiverig en zouden dat kan niet hoor. Hetzelfde van spiegelreflex naar systeemkamer. Mensen waren aan het begin heel huiverig. Niemand die zich daarin durft te gooien. En nu is dat geomdere. Precies dat. Ik denk dat dat of nou linksom of rechtsom is, met AI gaat dit gewoon gebeuren. En dat weten we allemaal. Maar het is gewoon eng in het begin. En verandering is voor heel veel mensen ook eng. En het gaat ook razendsnel.

SPEAKER_01 27:12

En dat is vooral waardoor je het amper nog kan bijbenen.

SPEAKER_02 27:16

Ja, en inderdaad ook wel de snelheid waarmee AI zich ontwikkelt, is vele malen sneller dan welk technisch iets dan ook. En dat is natuurlijk het is het angstige misschien wel ervan. Dat het veel sneller gaat dan we gewend zijn. Maar de wereld gaat ook steeds sneller. Dus daar is geen ontkomen aan.

SPEAKER_01 27:35

Ja, en dan wil ik even met je naar een concrete situatie. In jouw geval heb je onlangs een samenwerking gehad met een AI-tool. Daar heb je eigenlijk bestaande foto's gepakt en die op een kunnen we toch wel stellen behoorlijk onrealistische manier bewerkt. Bijvoorbeeld, je hebt bergen toegevoegd aan een droneshot van Utrecht. Je had Bali in de sneeuw. Nou ja, dan kunnen we toch wel stellen dat dat onrealistisch is. Je hebt daar duidelijk bij vermeld dat het om AI ging, maar toch kreeg je best wat reacties. En ja, die waren niet allemaal even positief. Sommige fotografen die zeiden dat het feit dat je AI zo'n tool laat zien aan een groot publiek, dat dat kan bijdragen. Juist aan die wildgroei van die neppe beelden. Dus hoe was dat voor jou om te zien?

SPEAKER_02 28:42

Ten eerste, ik denk dat ik het wel onderschat had hoe dit wat voor impact het zou hebben. Vooral omdat ik best wel transparant was over wat ik gebruikt heb. En ik was ook best wel bewust van oké, als ik dit ga doen, dan wil ik heel bewust zijn van die beelden moeten officus nep zijn en dingen zijn die niet realistisch zijn, waaronder inderdaad, dat beeld van Utrecht met bergen op de achtergrond. Dat is altijd iets wat ik in mijn hoofd heb. Wat als Utrecht bergen zou hebben, dat zou toch fantastisch zijn? Ik vond het eigenlijk best wel leuk. Ik hoorde ook wel om me heen. Ik vraag altijd van, joh, zou dit goed werken? De reacties om me heen al gelijk waren. Oh ja, superleuk en gaaf en dat soort dingen. Maar ja, dan komen er andere mensen naar buiten van: oh ja, ik ontvolg je. Dit is niet wat ik van je gewend ben.

SPEAKER_01 29:27

Dat gebeurde ook.

SPEAKER_02 29:28

Dat gebeurt echt onvolged. Op een gegeven moment kwam er een Instagram story voorbij komen van een Franse jongen die mij belichte als oplichter. En weet ik allemaal dat ik met AI werk. Ik weet niet wat je denkt dat ik ben, maar ik zet ten eerste, er zit een label bij. Het is AI. Dat ten eerste. Het is Ofjes nep. Utrecht met bergen, bali en sneeuw. Ik weet niet welk welke milieu- of klimaatverandering wij aan het ondergaan zijn. Maar bali en sneeuw, dat is echt een hele ver van ons bed show. Dus ja, dat was wel een gekke een gek iets. Ik heb daar ook wel gezegd van. Ik zou zelf nooit, als ik zoiets zou zien, ook al zal ik er niet eens zijn, iemand gaan betichten van bepaalde dingen. Het viel me al ten eerste op dat een bepaald respect onder mensen dachten van oké, dat was al weg. Dat gek. Maar ook wel van, ik denk dat er gewoon angst zit bij bepaalde fotografen en creators. En dat snap ik, want de ontwikkeling gaat gigantisch snel. Het is heel realistisch. Maar ja, ik heb die angst zelf nooit gevoeld. Ik leg altijd bepaalde gevoelens vast in mijn fotografie, ik probeer al meerdere beelden in een serie te maken. Details, als ik bijvoorbeeld met mijn kinderen op weg ben en ik maak daar een verhaal over dat ik in de bergen met ze loop, van alles komt daaraan voorbij. We gingen naar Zermat hoorn, dat chocoladeberg in mijn zoon en zijn handje, dat soort dingen, weet je wel. Tuurlijk, dat kan je met AI ook maken. Maar is dat nou echt wat je met AI gaat maken? Dat geloof ik niet. En ik denk dat andere fotografen die juist heel erg bezig zijn met de bizarste omstandigheden vastleggen in een storm, of wat dan ook, met bepaalde dingen naar voorgrond. Die waren voor AI al heel gevoelig en al heel erg dat het voelde als Photoshop. Het is geen fotoshop, want het is prachtig werk, maar het is heel ander werk. Het voelt als een heel. Voor veel mensen als een ver van een bed show, om het zo te zeggen. En ik denk dat dat bij mijn beeld niet per se aan de hand is. Het voelt niet per se als een ver van je bed show, maar meer van oké, ik leg een bepaald gevoel tijdens een reis vast. En dat kunnen andere mensen ook vastleggen. Dat ik nou ja, een bepaalde stijl als fotograaf en dat dat goed overkomt bij het publiek. Dat is een ander verhaal.

SPEAKER_01 31:51

Dus het komt in die zin veel dichterbij.

SPEAKER_02 31:54

Dat denk ik wel. En ik denk dat dat een angst is van veel fotografen. Oké, ja, mijn werk is misschien wel. Dat ga ik niet zeggen, dat weet ik niet, als eerste in de beurt. Als er iets vervangen wordt. AI, is dat. Dat slaat natuurlijk nergens op. Want je bent nog steeds mega veel tijd aan het stoppen in dat plaatje. En altijd op weg om maar die beelden te schieten. Maar dat is denk ik wel, de angst van veel fotografen. En dat is natuurlijk heel vervelend van AI. Laten we dat voorop stellen.

SPEAKER_01 32:24

Ja, en het is ook logisch dat die angste is. Maar jij zag het echt als iets onschuldig, speels en misschien ook wel gewoon een grappig experiment.

SPEAKER_02 32:35

Ja, ik ben zelf altijd, ik ben vanaf kleins af aan al creatief geweest. Ik had altijd gekke dingen in mijn hoofd. Ik was vroeger Formule 1 fan. En dan ging ik van houten Formule 1 auto met mijn vader bouwen. En dat werd later fotografie of dingen grafisch, met beelden. Dus ik vind het ook alweer een leuk, ik vond het een leuk creatief experiment, om het zo te zeggen. En ik dacht van het is zo obvious. Dat moet geen kwaad kunnen. Maar goed, dat schijndricht.

SPEAKER_01 33:05

Wat wilde je er uiteindelijk mee laten zien? Wat was het idee achter het aangaan van deze samenwerking?

SPEAKER_02 33:12

Nou, ten eerste, die wordt betaald. Dus dat is natuurlijk ook gewoon het salaris wat je eruit haalt, om zo te zeggen. En dat was ook niet mis, om heel eerlijk te zijn. Dat was best een prima deal. Dus dat was als eerste niet dat ik het met geld maar overal voor overlaat halen. Maar ik vond het eigenlijk ook wel gewoon een leuk iets om creatief iets anders te doen met mijn beelden. Het waren ook gewoon mijn eigen foto's. Alleen daar was iets aan toegevoegd. Dat doe ik normaal nooit. Alleen voor deze samenwerking van oké, prima. Maar goed, uiteindelijk kreeg ik dat voorstel van het bedrijf en ging ik aan de slag en ben ik beelden gaan maken en hun systeem, dat was zo makkelijk van oké, ik had nog nooit zelf ooit gezien dat het zo realistisch was. Want die bergen Utrecht leek ook gewoon wel, als je het zag, het licht werd allemaal meegenomen wat al in de foto zat. Overal werd rekening meegehouden, zonder ik daar überhaupt een hele moeilijke prompt voor hoef te schrijven. Dus dat verbaasde me wel. Oké, dat is best bizar. Maar goed, ja, uiteindelijk was het een hele snelle handeling, wat zij mailde, wil je samenwerking? Ja, dat heb ik een prijs doorgegeven. Het lijkt me best leuk om creatief op die manier wat te doen. Onder voorwaarden natuurlijk.

SPEAKER_01 34:30

Heb jij getwijfeld of je het zou doen?

SPEAKER_02 34:35

In het begin wel. Ik denk ook wel, als je mijn vrouw zou vraagt, dan overleg ik met haar: zou ik dit wel doen? Of is dat handig of niet? Uiteindelijk dacht ik, ja, waarom niet? Welk kwaad kan ik hier doen? Het is zo obvious dat het net is. Wat kan er misgaan? Daar had ik niet helemaal nagedacht over de consequenties die erna kwamen.

SPEAKER_01 34:59

Het is duidelijk dat het een gevoelige kwestie is. Voor veel mensen, logisch ook. Als we even uitzoomen van deze specifieke case, AI kan beelden genereren die niet meer van echt te onderscheiden zijn, en dat zal alleen nog maar verder ontwikkelen. Hoe kijk jij daar nou als creatief naar? Is AI voor jou die creatieve tool die kansen biedt, of zie je het ook toch echt wel als een bedreiging?

SPEAKER_02 35:36

Moeilijke vraag. Als ik in mijn grafische achtergrond kijk. Als je naar Art Direction kijkt, bijvoorbeeld, je maakt een heel dek waar je een bepaalde concept moet laten zien aan een directie voor een shoot. Van oh, ik wil die beelden maken met dat en dat en dat. Dan kan je dat met AHI super makkelijk maken. Waar je vroeger naar beelden aan het zoeken was van oké, dit is mijn referentie, dat wil ik hebben, dat wil ik hebben. Heb je nu al een beeld in je hoofd? Kan je omschrijven in een prompt. En je tikt het eruit en kan je een dek zetten om te laten zien: oké, dit zijn de referenties die ik wil hebben, die ga ik straks echt schieten.

SPEAKER_01 36:08

Dus qua workflow zeg je ja, top. Dat is top.

SPEAKER_02 36:13

Maar ja, de andere kant daarvan is, je moet jezelf meer bewijzen. Is dit echt als fotograaf zijnde? Dat is een heel groot nadeel van ik. Want dat doet af aan het al het werk wat je erin stopt in de tijd. Maar dat is denk ik ook de angst van ja, ik heb niet per se zelf de angst van ik word vervangen door AI. Want eigenlijk is het altijd nog wel een gevoel waar ik op inspeel. En ik heb het idee dat AI daar veel moeite mee heeft, ook als je mensen gaat vastleggen en dat soort dingen. Uiteindelijk wil je je eigen mensen vastleggen. Natuurlijk kan AI dat ergens in plaatsen. Maar is dat nou het gevoel wat je zelf als fotograaf wil hebben? Van oké, ik heb dit beeld gecreëerd met een prompt en dat is het. Nee. Dus voor mezelf zou het nooit nooit diezelfde voldoening toch? Nee, precies dat. Ik ben niet op de plek geweest. Ik heb niet dat moment gehad, niet dat gevoel bij die foto. En dat dat een heel belangrijk aspect is van of het verschil tussen AI en fotografie, is dat het echte wint altijd nog hierin wit. Misschien een hele gejat van een bekende speler in de markt, maar wat echt is wint, zeg maar. Maar dat is denk ik altijd nog zo. En natuurlijk, AI verbeet zich in een gigantisch tempo. Maar ook wij als fotografen nog steeds laten zien wat echt is, en het gevoel daarbij hebben en daarover kunnen vertellen op een gepassioneerde manier, dat zou ook nooit weggaan. En dat is denk ik een heel belangrijk iets om erbij te hebben. Maar dat is denk ik ook het pijnpunt van veel fotografen die bijvoorbeeld niet verhalen schieten en alleen maar de landschappen en de epische landschappen schieten. Dat is het pijnpunt. Wij hebben ja, ik denk dat daar. Er zit ook een gevoel bij, maar veel minder gevoel, naar mijn mening. En dat is natuurlijk wel een pijnpunt in AI dat je daar. Ja, dat kan je gewoon namaken met AI, zonder dat daar ook maar moeite voor hoeft gedaan te worden. En die mensen werken dan zo hard en dan uiteindelijk jaar is er iemand die dan aan de andere kant van de wereld met een druk op de knop zijn beeld maakt, dan val je ook voor je stoel, zeg maar op een gegeven moment. En denk je van ja shit, wat ben ik aan het doen? Sorry.

SPEAKER_01 38:24

Nee, maar dat is het. Het is gewoon ongelooflijk balen als jij uren in zo'n beeld stopt en iemand drukt op een knop en die heeft een vergelijkbaar resultaat. Of in ieder geval voor mensen die een minder getraind oog hebben, die zien het verschil niet meer.

SPEAKER_02 38:45

Tuurlijk is dat moeilijk. Maar ik denk niet. Als je altijd nog wel je verhaal kan vertellen en de behind the scenes en alles bij elkaar, dan nogmaals, dat echter wint dan.

SPEAKER_01 38:58

Ja, er is eigenlijk best wel een spanningsveld. Dus aan de ene kant die creatieve mogelijkheden die het biedt, daar zijn we het allemaal over eens. Maar aan de andere kant, dat vertrouwen in wat je ziet. En of je erop kan vertrouwen dat dat echt is. En daaronder is het denk ik ook wel een grotere vraag. Creators, hebben die een verantwoordelijkheid in hoe ze AI gebruiken en tonen?

SPEAKER_02 39:31

Dat denk ik wel. Want het is één. Ik heb geen idee, ik weet daar ook de feiten niet van, maar het is natuurlijk milieutechnisch ook altijd niet altijd top. Dat is één. Daar moeten we aan denken. Maar twee, ook wel van oké, zoals ik in die comments al wel toen had over mijn post, dat dat niet kon. En dat ik inderdaad mijn verantwoordelijkheid heb om dit niet te promoten. Die snap ik aan de ene kant zeker, omdat je als beeldmaker je altijd moet bewijzen momenteel. En dat is niet fijn. Maar ook wel bescherm elkaar een beetje. Er zijn keer dus die alleen maar AI gebruiken momenteel. En echt gewoon, ja, dat zijn creërs die hele mooie dingen maken, maar die zijn nep, maar dat is ook hun werk en dat is prima. En dat is fijn, weer dat stukje transparantie. Ja, dat is een stukje transparantie. Dat als iedereen er bewust van is, prima. Maar ja laat elkaar een beetje leven, zou ik zeggen. Het is prima als het gebruikt wordt en dat is echt helemaal oké. Ik ben daar zelf helemaal oké mee als mensen dit willen doen en volledig AI willen gebruiken. En als je dat niet doet, is het ook fijn. Als je gewoon alleen fotografie doet. Wat ik onder andere doe, en met mij miljoenen anderen is dat ook prima en dat is ook mooi. Het zijn twee hele verschillende sporten, vind ik eigenlijk. Het is visueel. Het is eigenlijk voor het publiek, het gewone publiek, is het hetzelfde beeld wat je naar buiten kan brengen, maar het is wel een stukje gevoel wat dan mist.

SPEAKER_01 41:09

Dus eigenlijk zeg je, ja, er zullen altijd verschillende meningen bestaan. Maar zolang je er open en transparant voor bent, dan laat elkaar gewoon lekker doen wat je doet.

SPEAKER_02 41:24

Precies, ja, dat is denk ik heel belangrijk. Ik denk dat ook wel, ja, iedereen is creatief op zijn eigen manier, om het zo te zeggen. En dat is helemaal oké. Dat is helemaal oké.

SPEAKER_01 41:36

Want als je nou terugkijkt naar deze specifieke samenwerking, hoe kijk je daar nu naar? Zou je het nog een keer zo doen of zou je het wellicht anders aanpakken?

SPEAKER_02 41:49

Ik had officieel gezien dat ik er nog twee bij moeten doen, die hebben gecanceld, die post. Omdat ik dacht van oké, ja, ik ben fotograaf en ik moet me daarop richten. Dus ik blijf fotograaf. Dit is niet handig. Ook naar de comments. En niet per se dat ik bang ben om volgens te verliezen, echt niet te krijgen, weet je, als je me ontvolgt om nog een keer in een post te doen. Ja, whatever, dan volgens mij weet je dan niet wie ik ben en wat ik normaal doe. Maar ik denk wel, het is dat stukje verantwoordelijkheid wel van oké, ik moet actief fotografie promoten. En er zijn andere creëerders die dat stukje AI moeten promoten. En ja, die lijn is natuurlijk heel dun van wat je daarmee doet. Maar ik denk dat dat was dus mijn stukje verantwoordelijkheid. Ik moet dat niet doen. Ik promote de fotografie en laat het daar lekker bij houden. En dat is prima.

SPEAKER_01 42:36

Je zegt wel van ja, het heeft me wel aan het denken gezet. Ik blijf gewoon bij mijn core. Ik zag het als een leuk experiment. En daarmee was dat.

SPEAKER_02 42:46

Het grappige is, dit mensen die foto van Utrecht met die bergen, heel veel mensen wilden die als print hebben. Sorry, dat ga ik niet doen. Ik snap het wel. Ik bedoel heel vet dat je het echt bergen zou hebben of Amsterdam. Mega. Ik teken ervoor, maar goed. Wie weet dat we ooit een AI krijgen dat het realistisch wordt. Het is een hele moeilijk verhaal. Ik begrijp echt de mensen die hier kritiek op hebben en dat is echt oké. En dat moeten we ook niet promoten. Er was ook een hele grote fotograaf volgens mij uit Duitsland. Of Denemark, ik weet niet meer, die dat ook gedaan heeft dezelfde samenwerking en die dat ook promoten, dan dacht ik van oeh, ja, dat is ook wel risicovol. Die maakt ook wel beelden en heel verhalend, maar ook wel landschappelijk denken, oeh, dat ligt al op het randje. Dat wordt er nog maar meer aan twijfel gebracht op deze manier. Maar ik zie ook fotografen die een hele bijvoorbeeld met video's of videografen, die hele overgangen ertussen bedenken met AI. En dat is natuurlijk ook wel het mooie daarvan. Ik bedoel, er zijn allemaal camera movements aan het bedenken en wat ik allemaal. Maar ja, als je weinig tijd hebt en je hebt het project wat snel af moet gemaakt worden, dan is dat natuurlijk wel weer het mooie daarvan. Ja.

SPEAKER_01 44:02

Ja, AI is er en het gaat ook niet meer weg.

SPEAKER_02 44:06

En ik denk dat die verandering die we moeten omarmen, is wat in Lightroom gaande is, wat in fodshop gaande is, is natuurlijk een hele mooie verandering. Het maakt ons werk makkelijker. Autofocus van camera's wordt honderden malen beter. En dat gaat ook alleen maar beter worden, verwacht ik. En dat is de mooie verandering die we moeten omarmen. En ik denk dat dat ook alleen maar meer zal worden. Dus waar rijdt je voor?

SPEAKER_01 44:31

Maar uiteindelijk zeg je wel, mijn werk, mijn core, dat blijft echt eerlijke fotografie.

SPEAKER_02 44:37

Ja, en ik denk dat heel belangrijk is van ja, ik moet mezelf, elke fotograaf moet zich momenteel bewijzen van oké, is het echt, is het niet echt? Maar ja, ik was er al voor een AI-tijdperk en toen legde ik dit ook alvast, het is niet te zijn dat ik iets heel anders doe. De techniek wordt steeds makkelijker om mee te doen, camera's en dergelijke. Je moet in het donker schieten met ISO 12.600 en je hebt een bak reis op je foto. Ja, dat kan je allemaal weghalen met AI. Dat is het mooie ervan. Maar goed, mijn core business is blijft fotografie. Precies.

SPEAKER_01 45:07

En misschien, juist door de opkomst van AI ben je daar nog bewuster van dan dat je al was.

SPEAKER_02 45:16

Zeker. En dat is ook wat ik al in het begin al zei: onbewust ben je al aan het vastleggen met je telefoon van oeh, kijk, deze plek. Ik doe dat echt niet overal, bij elke foto, maar ik heb wel zoals die plek in de bergen met dat mist, dan denk ik van, oeh ja, laat ik toch maar even telefoon voor op je nee, dit is echt. Dat doe je dan wel. En hier is zo heel bewust in mijn hoofd van oké, dit moet ik doen omdat ik AI, zeg maar het tegendeel van AI te bewijzen. Maar ik doe het wel van oké, om mensen te laten zien. En altijd is het leuk om op je telefoon iets vast te leggen, omdat je het dan heel dichtbij in je zak hebt en die kan laten zien, maar ook wel een soort van bewijs dat niet gefotoshopt is. Voordat het AI was, was het fotoshop, alles gefotoshopt. Dat hoor je nu nooit meer, nee, het is AI.

SPEAKER_01 46:08

Het is mooi om die behind the scenes te hebben en te kunnen delen. Maar je doet het ook wel echt heel bewust om een stukje de echtheid te kunnen bewijzen. Ja, zeker. Om dit stuk dan even samen te vatten, misschien een laatste vraag. Wat moet er volgens jou gebeuren om ervoor te zorgen dat aan de ene kant de kracht, maar ook juist die geloofwaardigheid van fotografie behouden blijft.

SPEAKER_02 46:38

Mooie vraag. Ik denk dat dat ook wel is dicht bij jezelf blijven in fotografie. Je ziet heel veel fotografen die gaan allemaal dingen doen die ze denken dat ze moeten doen door onder andere Instagram. Dat is een beetje denk ik de foute kant van Instagram, is dat mensen heel erg snel gaan doen wat anderen willen. Maar blijf dat. Doe gewoon wat dicht bij jezelf ligt, waar je zelf goed bij voelt en waar je dat gevoel kan overbrengen qua als fotograaf. Dat is wat ik zelf heel veel doe. Ik ben heel erg zelf van oké, ik wil dit overbrengen. En dat gevoel probeer ik ook vast te leggen in mijn camera. Ik denk als je dat al doet, dat de geloofwaardigheid gewoon daar is en daar blijft. En daarnaast ja, ik heb het voordeel dat ik honderdduizend volgers heb. Mens weten wat ik in het verleden maak en wat ik nu maak, en dat het nog steeds qua beeld, dingen evolueren. Maar het is niet dat het overdreven nep is, of iets bizars wat je in beeld ziet, wat niet kan. Dus dat is denk ik mijn voordeel als fotograaf. Maar blijf vooral dicht bij jezelf. En dat dat een heel belangrijk ding is. Dat probeer ik zelf te doen. Of dicht bij jezelf.

SPEAKER_01 47:55

En als we dan vijf jaar vooruit kijken. Hoe ziet de wereld er dan uit? Wat zou de grootste verandering zijn door AI?

SPEAKER_02 48:06

Goede vraag. Zo gaat die ontwikkeling bizar snel. Ik denk dat het stukje tekst schrijven, dat wordt zoveel makkelijker gemaakt, nu al met ChatGPT, mag ik dat noemen? Ik heb geen idee. Dat wordt al zoveel makkelijker gemaakt. Dat gaat met heel veel dingen alleen maar makkelijker worden. Waar we nu camera's hebben met 50 megapixel, vraag ik me af of dat straks nog nodig is. Het is heel mooi als je het hebt en je kan kroppen, maar is dat wordt natuurlijk straks wel weer een soort van opgeblazen. Als je een beeldbord hebt, dan doe je dat nu al met bepaalde software dat je je foto nog groter kan maken qua pixels. Ik denk dat dat gaat veranderen? Dat zal misschien. Of in camera, dat je dat op een manier dat ze dat inbouwen, dat je ja een camera met 25 megapixels kan wel de beeld van een 50 megapixel camera benaderen. En daar die techniek gaat veel meer toegepast worden in apparaten, in systemen. Ik denk dat dat een hele grote verandering is over vijf jaar. Ongetwijfeld zijn er meer beeldmakers die alleen met AI werken. Ik noem het heel bewust beeldmakers, want een fotograaf blijft een fotograaf die met een camera bezig is en een beeldmaker is iemand die kan van alles zijn, ook al teken je het. Ongetwijfeld zal er veel meer aanwezig zijn. Maar ik denk ook dat bedrijven heel anders kunnen gaan werken. Veel efficiënter, veel sneller op veel vlakken, dingen kunnen geautomatiseerd worden. Ik denk dat dat de grootste verandering is, die we echt heel bewust gaan merken. Ja, en hoe dat met fotografie gaat zijn, ik heb geen idee. Er is nog steeds dat we ons moeten bewijzen van, dit is echt niet. Misschien nog des te meer, dankzij de ontwikkeling. Maar dat ook alweer, nogmaals, dingen worden makkelijker gemaakt en efficiënter. Ik weet niet of dat is een heel kort antwoord, maar het is wel leuk hoe ik het een beetje zie. Ik denk dat ik wel. Je ziet nu heel veel met LIDAR sensors en dat soort dingen, dat dat nu gaande is. Qua focus zie je nu ook al op bepaalde punten die gebruikt worden met AI, dat het ook alleen maar meer gaat worden, dat het straks. Ja, met sportfotografie wordt dat volgens mij alleen maar makkelijker. Dat is echt wat ik daar soms zie. Holy moly, hoe is het mogelijk? Maar dat wordt alleen maar makkelijker gemaakt, ook door AI. Ja, die camera's worden steeds slimmer. Dat is niet normaal. Dus dat is ook wat leuker eraan. Ik hou wel van als dingen weer verbeteren op die manier. En ik ontmark het alleen maar van oké, let's go. En laten we kijken hoe het straks is. Ja, ik denk dat naar mijn weten is dat de positieve verandering, natuurlijk zijn er ook negatieve dingen die gaan gebeuren. Laten we het niet alles gaan benoemen. Wat daar worden we heel triest van. Maar ik denk dat dat wel ook de realiteit is dat die dingen ook veranderen, dat dingen makkelijker gemaakt worden voor slechte mensen. En dat is natuurlijk het nadeel ervan. Maar goed, een beeldmaker die met AI werkt en die alleen AI beelden maakt en daar transparanter over is, is geen slecht mens. Laten we dat voorop stellen. Dat zeker niet.

SPEAKER_01 51:11

Ja, en dan hebben we aan de ene kant natuurlijk wat er gaat veranderen. Wat hoop je dat behouden blijft? Als het even specifiek over het maken van beelden hebben.

SPEAKER_02 51:26

De echtheid van beelden, de manier van reizen die we nu kunnen doen, daar ben ik ook wel een beetje bang voor. Dat heeft niet per se met AI te maken, maar heel veel plekken worden overlopen momenteel. Dat is ook een reden waarom ik vaak alternatieve plekken bezoek en die ook probeer te promoten, die verantwoordelijkheid heb ik en dat moet ik ook blijven doen. AI alleen maar makkelijker gemaakt van oh ja, som vijf beelden of vijf plekken voor me op die ik moet bezoeken en maak een travel. Dat wordt natuurlijk ook wel. Ja, dat wordt een steeds moeilijker iets om te vermijden. En dat is denk ik ook wel iets wat hopelijk hetzelfde blijft. Manier van reizen, manier van fotograferen. Ongetwijfeld zullen de camera's ontwikkelen en veranderen. Maar ik hoop wel dat we een soort van de manier hoe we fotograferen nog steeds hetzelfde blijven. Dat je niet een gek brilletje op moeten waarmee je gaat fotograferen. Dat zal ons hier voor vijf jaar gebeurd. Ja, het gevoel van een camera vasthouden. En door die camera heen kijken en nog steeds die camera aan de zijkant kunnen leggen. Van oké, dit is het echt. Ja, natuurlijk al, die brillen zijn fantastisch. Ik gebruik zelf ook zo'n brilletje dat je kan filmen en behind the scenes kan filmen. En unboxing shots en dat soort dingen. Dat is super tof. Maar ik hoop niet dat we over vijf jaar allemaal zo rondlopen dat je meet. Je kan zeggen van wat is dat en wat is dit en wie is dat? Ik hoop niet dat dat extreem verandert.

SPEAKER_01 52:55

Het is meer dat je zegt, ja, het is een prachtige aanvulling, maar in de kern. Fotografie vasthouden van een camera. En eigenlijk, aan de ene kant ontwikkelt alles zich razendsnel. En vervangt AI van alles en nog wat. Maar tegelijkertijd is er juist ook weer een tegenbeweging naar zoals we dat noemen, de vintage camera's. En juist dat.

SPEAKER_02 53:20

Ja, precies, dat zie je heel erg. Precies, wat echt is, wind hebben we weer. Je ziet mensen. Laatst las ik iets over dat bijvoorbeeld, mensen zijn heel erg die hebben die kraving naar de ninety's. Echt, dat nostalgische gevoel. Het is niet zozeer dat het de nineteen's is. Het is heel erg het echte. De digitaal loze wereld waar mensen naar kreven. En dat is denk ik ook wel een beetje wat. Die beweging is heel erg gaande. De analoge fotografie, het ouderwetse manier van werken, al die leuke dingen die vroeger zo tastbaar waren. Die zie je weer terugkomen. En dat is ook een mooie ontwikkeling, denk ik. Dat is ook alleen maar moeten we ook omarmen. Dat dat er nog steeds is en dat we die mogelijkheid nog steeds hebben. Ik hoop dat dat nooit weggaat. Maar dat is ook weer het stukje gevoel wat mensen dan hebben bij iets. En dat is het mooie daarvan.

SPEAKER_01 54:10

Ja, dat is wel het bewijs dat dat zeker nog niet weg is in het eigen deel.

SPEAKER_02 54:15

Nee, dat is ook het mooie daarvan. Ik bedoel, zelf ook, elke keer denk ik: oh ja, ik wil lekker simpel: gewoon mijn camera en dat zit. Ik zat toevallig gisteren nog aan te denken dat ik dat ik een speeltuin met mijn kinderen, heel ander voorbeeld, met mijn mobiele telefoon, dacht ik, misschien moet ik gewoon op woensdagen. Ik heb mijn woensdag mag geen papa dag zeggen, gewoon mijn dag dat ik met mijn kinderen besteed. En ik denk van, ik moet eigenlijk gewoon mijn mobiele telefoon wegleggen en alleen mijn camera meenemen. Bijvoorbeeld als ik een beeld vast wil leggen, klik, dat is het. En dan op die manier blijven werken. Ik denk dat dat ook steeds meer weer terug gaat komen. Dan ben ik van wel heel bewustzijn van dit is er, maar het is ook niet altijd goed. Dus we moeten op de ouderwetse manier, of dat noemen we nu al ouderwetse manier, dat was gek, dat doe het niet eens zo lang geleden. Op de ouderwetse manier doen. En dat is denk ik ook wel, dat is het mooi daarvan. Dat is misschien ook wel een positieve verandering.

SPEAKER_01 55:04

Het zorgt juist voor het stukje bewustzijn van waar de juiste kracht van in het moment zijn en offline zijn en niet altijd maar met die technologie bezig zijn. Precies dat.

SPEAKER_02 55:20

Ja, en dat is denk ik ook wel. Dat is het positieve eraan, denk ik ook wel. We kunnen dat als negatief beschouwen, maar dat is het helemaal niet.

SPEAKER_01 55:30

Het is een hoop en het is een toch wel een hele intimiderende wereld. Zeker als beginnende creator. Begin er maar eens aan, met alles wat er op je afkomt, wat zou jouw advies zijn aan iemand die nu aan het begin staat van zijn reis als creator en denk: waar moet ik beginnen? Hoe kan ik hier nog mijn plek vinden, mijn eigen identiteit vinden?

SPEAKER_02 56:04

Dat is natuurlijk sowieso wat ik al eerder zei: blijf dicht bij jezelf. Leg vast wat je zelf leuk vindt om vast te leggen. Want als je je eigen werk niet leuk vindt om te doen, dan gaat er sowieso wel iets mis. Dat is één. Dus leg heel erg vast wat dicht bij jezelf ligt, wat fijn voelt, wat goed voelt. Dat is denk ik punt één die je altijd na moet streven als beginnende fotograaf. Fotografie is zo breed. Je hebt echt van links tot productfotografie, tot de gekste dingen qua landschappen of plekken. Probeer alles. Dat ook. Op die manier vind je ook uit van wat je zelf leuk vindt en wat dicht bij jezelf ligt. Dus ten eerste, probeer alles. Ga daarna in dat jezelf focus op wat goed voelde. En als je dat kan achterhalen van oké, hier voel ik me goed bij, dat je dan een heel eind op weg bent als fotograaf, naar mijn mening. Want ik zie duizenden fotografen die heel goed zijn in hun werk, maar ook heel breed te werk gaan. Die zie ik echt, die gaan echt van studio fotografie tot landschapfotografie. En dat is helemaal oké. Dat is echt, als je dat allemaal leuk vindt, is dat oké. Maar ik denk ook wel, ik geloof niet altijd dat dat allemaal leuk moet zijn. Dat is gewoon niet zo. Dat kan bijna niet. Dus uiteindelijk denk ik dat je als fotograaf heel erg succesvol kan worden. Dat als je streeft naar hetgene wat waar je gevoel goed bij is, waar je jezelf goed bij voelt en wat heel fijn vindt om vast te leggen. Als je dat kan nastreven, dat je dan inderdaad aan het eind op weg bent. Ik hoop dat ze hebben meegeschreven. Ik ga toch even terug spoelen. Nee, maar denk dat dat een hele. Ja, dat is gewoon heel belangrijk. Ik heb dat zelf ook de laatste jaren heel erg gemerkt van oké, als ik dat op die manier gewoon mijn eigen ding doe, dan voelt dat het fijnste. En ik hoef echt niet altijd gekke dingen te doen. Waar ik vroeger alleen maar naar de epse plek op zoek was. En dat moet ik vastleggen en let's go naar de volgende en de volgende afvinken. Nee, die tijd is maar voorbij. En ik snap heel goed als je jong bent dat je dat graag wil doen. En dat moet je ook zeker lekker doen om lekker te onderzoeken van wat je leuk vindt. En daarna komt de rest.

SPEAKER_01 58:13

Deze aflevering heet Creativiteit in het AI-tijdperk. Wordt creativiteit nu belangrijker of minder belangrijk door de opkomst van AI?

SPEAKER_02 58:27

Ik verwacht eigenlijk, laat het anders zeggen, ik denk dat creativiteit alleen maar meer wordt. Want je hebt veel meer mogelijkheden. Dus je kan je kan steeds gekkere dingen bedenken. Nou ja, Bergen Utrecht, het is niet per se creatief, maar het is wel een leuk iets. Ik denk dat het creativiteit is heel belangrijk is in de zin van als fotografie, blijf creatief en blijf je eigen ding daarin doen. Tuurlijk. Maar ik denk ook wel dat het zich ontwikkelt, dat er steeds meer kan op een veel makkelijkere manier laten zien wat je wilt. En dat is denk ik ook wel vooral als jij professioneel als fotograaf bezig bent en je moet iets aan een klant laten zien. En je moet een moedbord maken of wat dan ook, dan kan je net je beelden al heel makkelijk ontwikkelen.

SPEAKER_01 59:11

Het is drempelverlagend misschien.

SPEAKER_02 59:14

Ja, dat denk ik wel. Het is drempelverlagend en het wordt makkelijker gemaakt. Maar ja, creativiteit. Kijk, als ik hele gekke dingen ga bedenken en ik moet onweer hebben boven een neetje, en tegelijkertijd moet er een kever voorbij rijden, en dan moet een straaljager rechts om een toren heen vliegen, dan wordt natuurlijk heel gek. Die creativiteit kun je ook hebben. Heel extreem gezegd. De meeste mensen dat naar AI schrijven trouwens. Maar kijk, als je dat is heel belangrijk dat je creatief blijft en de gekse fantasie hebt, maar dat je ook heel bewust moet zijn van oké, ik moet kunnen bewijzen dat het echt is. En creativiteit is belangrijk. Maar creativiteit heeft ook zijn grenzen. Ik heb geen idee of dat op die manier goed antwoord. Creativiteit wordt niet makkelijker. Dat ook zeker niet, maar het wordt wel steeds flexibeler gemaakt of zo. Het rekt zich uit.

SPEAKER_01 1:00:21

Ja, er zijn gewoon meer mogelijkheden. En daardoor is het laagdrempeliger om voor mensen om daar hun weg in te vinden.

SPEAKER_02 1:00:32

Precies, en dat creatief als fotograaf moet je altijd zijn. Anders doe je het verkeerde vaker.

SPEAKER_01 1:00:40

Maar creativiteit kan ook aangewakker worden. Ja, en dat is het mooie.

SPEAKER_02 1:00:44

En dat is hetgene wat je moet omarmen. Je kan heel erg snel je hoofd visualiseren. Ik zeg het op meer. Het klinkt een beetje gek, maar dat is wel een beetje wat ik zelf wat ik van, ik heb dit beeld voor ogen. Hoe zou dat eruit kunnen zien?

SPEAKER_01 1:00:59

Precies, het helpt wel om iets te concretiseren, tastbaar te maken. En wat sneller op dat punt te komen, wat je ergens wel in je hoofd had zitten, maar waar je gewoon nog niet bij komt.

SPEAKER_02 1:01:10

Ja, exact. Creativiteit is heel belangrijk. En dat blijft altijd belangrijk. En dat, ik weet niet of het belangrijker zou worden. Belangrijker dan nu denk ik niet zozeer. Je bent creatief of je bent het niet.

SPEAKER_01 1:01:29

Je zei het net alweer, echt. Wanneer is een foto voor jou onmiskenbaar echt?

SPEAKER_02 1:01:39

Als ik het vanuit mijn persoonlijk oog bekijk, is het wanneer ik er zelf bij ben geweest en wanneer ik het met mijn eigen ogen heb gezien en dat verhaal kan aanvertellen, met dezelfde gevoelens die ik toen had. Dan is een foto echt. Maar ja, je moet er wel bij geweest zijn. Dat is ook het gevoel wat ik probeer over te brengen. Ik ben, geloof het of niet, ik ben best een gevoelsmens. En ik hou ook al snel bepalen gevoelens bij beelden. En dat wil ik ook wel voelen als ik een foto zie. En dat is voor mij wanneer een foto voor mij echt is.

SPEAKER_01 1:02:18

En dat is ook wat jij hoopt dat mensen voelen bij jouw foto. Ja, zeker. En misschien dan de laatste. Als jij dan een beeld ziet waarvan je weet, dit is gegenereerd door AI. Wat voel je daar dan bij? Wat is het eerste wat in je opkomt?

SPEAKER_02 1:02:37

Nou, ik denk dat elk mens kijkt eerst naar een beeld van oh, mooi. Of niet, of niet mooi, of wat dan ook. Dus het eerste wat je denkt, is mooi. En dan lees je later AI. Serieus? Op dit moment zijn we in dit stadium in 2026 dat denken, oh, wow, is het met AI gemaakt? En denk dat dat verschil wel steeds groter wordt, dat je denkt van oh, ja, dat gevoel zit er niet bij, dat is nooit de fotograaf geweest die het gemaakt heeft. Maar ik heb zelf ook wel, weet je, ik vind het best cool soms dingen die voorbij komen en denk ik, oh, best tof dat team niet gemaakt.

SPEAKER_01 1:03:11

Maar dat is natuurlijk ook omdat het zo rap aan het ontwikkelen is en dat je elke keer weer versteld staat van wat het kan. Op een gegeven moment wordt dat natuurlijk ook allemaal wat meer genormaliseerd en ga je daar ook weer heel anders naar kijken. Ja, dat denk ik ook.

SPEAKER_02 1:03:24

Dus dat is. Ik denk dat dat wel het gevoel wat ik bij mijn eigen fotografie heb, dat zou ik nooit bij de RI krijgen. Dus als ik een serie verzien, dat is helemaal je eigen gemaakt. Cool gemaakt, maar dat is het dan ook heel snel voorbij gelopen en dat zit.

SPEAKER_01 1:03:42

Dus de echte kracht van beeld, die gaat nooit verloren, dat denk ik niet. Dan zijn we bijna bij het einde gekomen. We hebben alweer een uur volgepraat. Dat gaat snel. Nog één afsluitende vraag. We gaan nu twintig jaar vooruit. Als iemand dan naar jouw foto's kijkt in een wereld die dan echt verzadigd is met AI-beelden. Wat hoop je dat ze daarin dan nog steeds herkennen, als iets dat ik alleen een mens kan vastleggen, wat een mooi leven heeft hier gehad, die persoon.

SPEAKER_02 1:04:24

Dat is denk ik vooral het belangrijkste doel, ik kan het eigenlijk allemaal eromheen gaan draaien, maar uiteindelijk is het iets wat ik zelf leef en wat ik zelf meemaak. En als mensen naar mijn beelden kijken van oh gaaf, dat wil ik ook doen. Dat trouwens ook. Dat mensen overgehaald worden van oh, laat ik dat ook gaan doen. Laat ik met mijn kinderen de berg in gaan. Of die reizen gaan maken. Dat is als tweede. Maar ik denk dat het belangrijkste is, ja, wat een mooi leven heb je gehad. En over 20 jaar ben ik nog niet dood, hoop ik. Maar ik denk wel dat dat een van de dingen is van ja, gaaf, op die manier zou ik het ook wel willen doen. En mensen te kunnen inspireren. En ik dat het belangrijkste is, ja, gewoon mensen inspireren.

SPEAKER_01 1:05:06

Dat ze ook echt nog in staat zijn om daar dat gevoel bij te krijgen, dat jij ooit bedoeld hebt met het maken van preciesbeelden. En dat ze daarin ook altijd nog blijven het onderscheid zien tussen het authentieke beeld en het AI-beeld.

SPEAKER_02 1:05:23

Precies, ja, ik denk dat dat heel belangrijk is. Echt inspireren. Nog steeds dat gevoel krijgen van oh gaaf, daar had ik bij willen zijn, of dat had ik ook willen doen. O dat wil ik ook doen. Dat is natuurlijk inspireren. Ja, ik ben benieuwd.

SPEAKER_01 1:05:41

Natuurlijk, dankjewel, Cuno. Mooi gesprek, denk ik. Ja, ik denk wat vandaag duidelijk wordt, is dat AI niet alleen een technologische verandering is. Maar dat het toch ook wel een gesprek over vertrouwen is, verantwoordelijkheid en een stukje authenticiteit. Ja, misschien wordt echte fotografie daardoor juist wel belangrijker dan ooit.

SPEAKER_02 1:06:09

Dat denk ik ook wel. En dat ook wel, ja, uiteindelijk, je ziet het hè, bij het toerismebureaus die zijn Duitse toerismebureau, sorry. Sorry, ik kal ze nu uit. Die met een soort influencer kwamen, een virtuele, sorry, heel kort nog. Daar werd compleet. De wereld ging daar helemaal los op. Wat is dit voor iets raars? Dat is natuurlijk ook wel. Dat gaat denk ik ook wel veranderen. Maar goed, we gaan het wel zien. Ja, laat ons verrassen. Ja, precies dat.

SPEAKER_01 1:06:39

En Kuno, dankjewel. Dankjewel. En de kijkers, luisteraars, bedankt voor het kijken. Luisteren. Ik hoop dat jullie er wat aan hebben gehad. En dat het ook bij jullie weer wat creativiteit heeft aangewakker. En dat is uiteindelijk het allerbelangrijkste. Hopelijk wel.

SPEAKER_02 1:06:56

En beetje lief voor elkaar. Geel respectvol blijven. Iedereen is een creator.

SPEAKER_01 1:07:05

Ja, dan is mij te zeggen. Tot de volgende Kannentalks. Kino dankjewel. Dankjewel.

SPEAKER_00 1:07:13

Dankjewel voor het luisteren naar Kannent. De podcast waar beeld verbindt, inspireert en bijdraagt aan positieve verandering. Volg Kann Talks voor meer gesprekken met creators. Tot de volgende aflevering.